{"id":184051,"date":"2025-11-06T14:49:31","date_gmt":"2025-11-06T12:49:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ainia.com\/?p=184051"},"modified":"2026-04-02T13:27:43","modified_gmt":"2026-04-02T12:27:43","slug":"engenharia-de-tecidos-andaimes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/ainia-news\/engenharia-de-tecidos-andaimes\/","title":{"rendered":"O que s\u00e3o os andaimes na engenharia de tecidos?"},"content":{"rendered":"<html><body><div class=\"wpb-content-wrapper\"><p><span data-contrast=\"auto\"><span class=\"TextRun SCXW41880406 BCX8\" lang=\"ES-ES\" xml:lang=\"ES-ES\" data-contrast=\"none\"><span class=\"NormalTextRun SCXW41880406 BCX8\"><span class=\"TextRun SCXW194446391 BCX8\" lang=\"ES-ES\" xml:lang=\"ES-ES\" data-contrast=\"none\"><span class=\"NormalTextRun SCXW194446391 BCX8\"><span class=\"TextRun SCXW1005685 BCX8\" lang=\"ES-ES\" xml:lang=\"ES-ES\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun SpellingErrorV2Themed SCXW1005685 BCX8\">[vc_row][vc_column][vc_column_text css=\u201d\u201d]<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><span data-contrast=\"auto\">E se pud\u00e9ssemos reconstruir tecidos humanos como se estiv\u00e9ssemos a reconstruir um edif\u00edcio? Essa \u00e9 precisamente a ideia por detr\u00e1s da <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">engenharia de tecidos<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, um campo em r\u00e1pida evolu\u00e7\u00e3o que combina biologia celular, ci\u00eancia dos materiais e bioengenharia para regenerar ou substituir tecidos danificados.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">No centro desta disciplina encontram-se os <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">andaimes<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">scaffolds<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">). Neste artigo, explicamos o que s\u00e3o, como funcionam e porque est\u00e3o a revolucionar a <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">medicina regenerativa<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> atrav\u00e9s dos avan\u00e7os da engenharia de tecidos.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/p>\n<h2 aria-level=\"3\"><b><span data-contrast=\"none\">A import\u00e2ncia dos andaimes na engenharia de tecidos<\/span><\/b><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"134245418\":true,\"134245529\":true,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":281,\"335559739\":281}'>\u00a0<\/span><\/h2>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Na <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">engenharia de tecidos<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, os andaimes s\u00e3o estruturas tridimensionais fabricadas a partir de biomateriais naturais ou sint\u00e9ticos que fornecem um suporte f\u00edsico para o crescimento celular.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Estes andaimes podem ser inertes, atuando apenas como suporte passivo, ou desempenhar um papel ativo, libertando sinais qu\u00edmicos que estimulam e regulam processos-chave como a prolifera\u00e7\u00e3o, migra\u00e7\u00e3o e diferencia\u00e7\u00e3o celular.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Gra\u00e7as a estas propriedades, os andaimes tornaram-se ferramentas essenciais para a <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">regenera\u00e7\u00e3o e repara\u00e7\u00e3o de tecidos humanos danificados ou perdidos<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, contribuindo para grandes avan\u00e7os na medicina regenerativa.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/p>\n<p aria-level=\"4\"><b>As principais fun\u00e7\u00f5es dos andaimes incluem:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li><b><span data-contrast=\"auto\">Suporte estrutural:<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> fornecem uma base para a ades\u00e3o, prolifera\u00e7\u00e3o e diferencia\u00e7\u00e3o das c\u00e9lulas.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/li>\n<li><b><span data-contrast=\"auto\">Propriedades mec\u00e2nicas:<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> contribuem para a rigidez e elasticidade do tecido regenerado, adaptando-se \u00e0s caracter\u00edsticas do tecido original.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/li>\n<li><b><span data-contrast=\"auto\">Sinais bioativos:<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> libertam compostos que induzem a migra\u00e7\u00e3o celular, a diferencia\u00e7\u00e3o e a forma\u00e7\u00e3o de novos vasos sangu\u00edneos.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/li>\n<li><b><span data-contrast=\"auto\">Reservat\u00f3rio de fatores de crescimento:<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> armazenam e libertam mol\u00e9culas bioativas que regulam a atividade celular.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/li>\n<li><b><span data-contrast=\"auto\">Remodela\u00e7\u00e3o din\u00e2mica:<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> facilitam a reorganiza\u00e7\u00e3o do tecido durante os processos de cicatriza\u00e7\u00e3o e homeostasia.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3 aria-level=\"3\"><strong>Como s\u00e3o fabricados os andaimes na engenharia de tecidos?\u00a0<\/strong><\/h3>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Os andaimes podem ser fabricados a partir de uma grande variedade de biomateriais, como pol\u00edmeros biodegrad\u00e1veis, prote\u00ednas de seda, cer\u00e2micas de fosfato de c\u00e1lcio ou colag\u00e9nio.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Uma caracter\u00edstica essencial \u00e9 que estas estruturas devem ser <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">porosas<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, j\u00e1 que os poros permitem a interconex\u00e3o celular e a difus\u00e3o de nutrientes \u2014 elementos fundamentais na biologia dos andaimes.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Al\u00e9m da estrutura f\u00edsica, os andaimes podem incorporar <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">subst\u00e2ncias bioativas<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> que promovem a migra\u00e7\u00e3o, ades\u00e3o e diferencia\u00e7\u00e3o celular. Alguns s\u00e3o concebidos para serem <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">biodegrad\u00e1veis<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, decompondo-se progressivamente \u00e0 medida que o novo tecido se forma e substitui a estrutura inicial.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/p>\n<p aria-level=\"4\"><b>Entre os principais m\u00e9todos de fabrico destacam-se:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li><b><span data-contrast=\"auto\">Moldagem por inje\u00e7\u00e3o:<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> permite criar estruturas com geometrias complexas e precisas.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/li>\n<li><b><span data-contrast=\"auto\">Electrospinning:<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> gera fibras \u00e0 escala nanom\u00e9trica que imitam a arquitetura da matriz extracelular (MEC).<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/li>\n<li><b><span data-contrast=\"auto\">Impress\u00e3o 3D:<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> oferece alta precis\u00e3o no design de estruturas personalizadas de acordo com o tipo de tecido.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/li>\n<li><b><span data-contrast=\"auto\">Descelulariza\u00e7\u00e3o de tecidos:<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> remove as c\u00e9lulas de um tecido biol\u00f3gico, preservando a matriz extracelular natural como base para o novo crescimento celular.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h2 aria-level=\"3\"><strong>Porque \u00e9 que os andaimes est\u00e3o a revolucionar a medicina regenerativa?\u00a0<\/strong><\/h2>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Os andaimes est\u00e3o a transformar a <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">engenharia de tecidos<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> e a <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">medicina regenerativa<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, ao fornecer estruturas tridimensionais que imitam a matriz extracelular natural, facilitando o crescimento, a diferencia\u00e7\u00e3o e a organiza\u00e7\u00e3o celular em tecidos funcionais.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Esta capacidade \u00e9 essencial para regenerar tecidos complexos como osso, cartilagem, pele ou m\u00fasculo, permitindo avan\u00e7os significativos em tratamentos cl\u00ednicos.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Al\u00e9m disso, a integra\u00e7\u00e3o com tecnologias como ensaios <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">in vitro<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> e culturas celulares complementa a investiga\u00e7\u00e3o em <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">engenharia de tecidos<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, permitindo avaliar com precis\u00e3o a <\/span><strong><a href=\"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/ensaios-em-digestor-dinamico-in-vitro-bioacessibilidade-e-ensaios-em-cultivo-celular-biodisponibilidade\/\">bioacessibilidade e a biodisponibilidade<\/a><\/strong><span data-contrast=\"auto\"> de compostos bioativos. Estas abordagens possibilitam estudar como os ingredientes bioativos s\u00e3o absorvidos e como influenciam o comportamento celular, facilitando o desenvolvimento de produtos mais eficazes e seguros.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/p>\n<h3 aria-level=\"3\"><strong>Engenharia de tecidos \u00f3ssea: uma solu\u00e7\u00e3o promissora\u00a0<\/strong><\/h3>\n<p><span data-contrast=\"auto\">A <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">engenharia de tecidos \u00f3ssea<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> surgiu como uma abordagem inovadora para enfrentar desafios associados a <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">defeitos \u00f3sseos<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">fraturas complexas<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> e <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">doen\u00e7as degenerativas do osso<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Esta \u00e1rea combina c\u00e9lulas, fatores bioativos e biomateriais para criar <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">andaimes tridimensionais<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> capazes de promover a regenera\u00e7\u00e3o funcional e estrutural do tecido \u00f3sseo.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Gra\u00e7as aos avan\u00e7os na biotecnologia, impress\u00e3o 3D e materiais bioativos, j\u00e1 \u00e9 poss\u00edvel desenvolver <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">solu\u00e7\u00f5es personalizadas<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> que imitam as propriedades mec\u00e2nicas e biol\u00f3gicas do osso natural, abrindo novas possibilidades cl\u00ednicas em <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">traumatologia, ortopedia e cirurgia reconstrutiva<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Integrada com outras tecnologias, como os <strong><a href=\"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/ensaios-em-digestor-dinamico-in-vitro-bioacessibilidade-e-ensaios-em-cultivo-celular-biodisponibilidade\/\">ensaios <\/a><\/strong><\/span><strong><a href=\"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/ensaios-em-digestor-dinamico-in-vitro-bioacessibilidade-e-ensaios-em-cultivo-celular-biodisponibilidade\/\">in vitro<\/a><\/strong><span data-contrast=\"auto\">, a <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">engenharia de tecidos<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> representa um dos pilares mais promissores da medicina regenerativa moderna. Ao imitar a matriz extracelular, orientar o comportamento celular e adaptar-se \u00e0s necessidades espec\u00edficas de cada tipo de tecido, os andaimes est\u00e3o a tornar-se ferramentas fundamentais para resolver desafios m\u00e9dicos outrora considerados imposs\u00edveis.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">A <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">engenharia de tecidos<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> n\u00e3o est\u00e1 apenas a transformar a forma como compreendemos a regenera\u00e7\u00e3o, mas tamb\u00e9m a maneira como desenhamos a medicina do futuro.<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"335551550\":1,\"335551620\":1,\"335559738\":240,\"335559739\":240}'>\u00a0<\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-184031\" src=\"https:\/\/www.ainia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/medical-technology-network-team-meeting-concept-d-2025-05-27-05-19-19-utc-1024x682.jpg\" alt=\"Team of tissue engineering researchers analyzing test tubes during the development and validation of biological scaffolds for cell regeneration.\" width=\"1024\" height=\"682\" srcset=\"https:\/\/www.ainia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/medical-technology-network-team-meeting-concept-d-2025-05-27-05-19-19-utc-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/www.ainia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/medical-technology-network-team-meeting-concept-d-2025-05-27-05-19-19-utc-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.ainia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/medical-technology-network-team-meeting-concept-d-2025-05-27-05-19-19-utc-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.ainia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/medical-technology-network-team-meeting-concept-d-2025-05-27-05-19-19-utc-1536x1023.jpg 1536w, https:\/\/www.ainia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/medical-technology-network-team-meeting-concept-d-2025-05-27-05-19-19-utc-2048x1364.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\"><span data-contrast=\"auto\">[\/vc_column_text]<\/span><span data-ccp-props='{\"134233117\":false,\"134233118\":false,\"201341983\":0,\"335551550\":6,\"335551620\":6,\"335559685\":0,\"335559737\":0,\"335559738\":240,\"335559739\":240,\"335559740\":279}'>\u00a0<\/span><\/p>\n<p><strong><em><span class=\"NormalTextRun SCXW65665276 BCX8\">Financiado pelo programa de\u00a0<\/span><span class=\"NormalTextRun SpellingErrorV2Themed SCXW65665276 BCX8\">apoios<\/span><span class=\"NormalTextRun SCXW65665276 BCX8\">\u00a0\u00e0\u00a0<\/span><span class=\"NormalTextRun SpellingErrorV2Themed SCXW65665276 BCX8\">contrata\u00e7\u00e3o<\/span><span class=\"NormalTextRun SCXW65665276 BCX8\">\u00a0de\u00a0<\/span><span class=\"NormalTextRun SpellingErrorV2Themed SCXW65665276 BCX8\">jovens<\/span><span class=\"NormalTextRun SCXW65665276 BCX8\">\u00a0especializados em\u00a0<\/span><span class=\"NormalTextRun SpellingErrorV2Themed SCXW65665276 BCX8\">internacionaliza\u00e7\u00e3o<img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-191115\" src=\"https:\/\/www.ainia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Imagen1-1024x109.png\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"109\" srcset=\"https:\/\/www.ainia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Imagen1-1024x109.png 1024w, https:\/\/www.ainia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Imagen1-300x32.png 300w, https:\/\/www.ainia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Imagen1-768x82.png 768w, https:\/\/www.ainia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Imagen1-1536x164.png 1536w, https:\/\/www.ainia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Imagen1.png 1878w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\"><\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<\/div><\/body><\/html>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text css=\u201d\u201d]E se pud\u00e9ssemos reconstruir tecidos humanos como se estiv\u00e9ssemos a reconstruir um edif\u00edcio? Essa \u00e9 precisamente a ideia por detr\u00e1s da engenharia de tecidos, um campo em r\u00e1pida evolu\u00e7\u00e3o que combina biologia celular, ci\u00eancia dos materiais e bioengenharia para regenerar ou substituir tecidos danificados.\u00a0 No centro desta disciplina encontram-se os andaimes (scaffolds). Neste artigo, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":236,"featured_media":184030,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[1963],"tags":[],"class_list":["post-184051","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inovacao-tecnologica"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>O que s\u00e3o os andaimes na engenharia de tecidos?<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Engenharia de tecidos: descobre como os andaimes 3D de biomateriais promovem o crescimento e a regenera\u00e7\u00e3o de tecidos.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/ainia-news\/engenharia-de-tecidos-andaimes\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pt_PT\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"O que s\u00e3o os andaimes na engenharia de tecidos?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Engenharia de tecidos: descobre como os andaimes 3D de biomateriais promovem o crescimento e a regenera\u00e7\u00e3o de tecidos.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/ainia-news\/engenharia-de-tecidos-andaimes\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"AINIA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-11-06T12:49:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-04-02T12:27:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ainia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/ingenieria-de-tejidos-andamios.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Lidia Tom\u00e1s\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Lidia Tom\u00e1s\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/ainia-news\\\/engenharia-de-tecidos-andaimes\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/ainia-news\\\/engenharia-de-tecidos-andaimes\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Lidia Tom\u00e1s\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8bf92b90cb3d7455692279613113c9be\"},\"headline\":\"O que s\u00e3o os andaimes na engenharia de tecidos?\",\"datePublished\":\"2025-11-06T12:49:31+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-02T12:27:43+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/ainia-news\\\/engenharia-de-tecidos-andaimes\\\/\"},\"wordCount\":841,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/ainia-news\\\/engenharia-de-tecidos-andaimes\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/ingenieria-de-tejidos-andamios.jpg\",\"articleSection\":[\"Inova\u00e7\u00e3o tecnol\u00f3gica\"],\"inLanguage\":\"pt\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/ainia-news\\\/engenharia-de-tecidos-andaimes\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/ainia-news\\\/engenharia-de-tecidos-andaimes\\\/\",\"name\":\"O que s\u00e3o os andaimes na engenharia de tecidos?\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/ainia-news\\\/engenharia-de-tecidos-andaimes\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/ainia-news\\\/engenharia-de-tecidos-andaimes\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/ingenieria-de-tejidos-andamios.jpg\",\"datePublished\":\"2025-11-06T12:49:31+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-02T12:27:43+00:00\",\"description\":\"Engenharia de tecidos: descobre como os andaimes 3D de biomateriais promovem o crescimento e a regenera\u00e7\u00e3o de tecidos.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/ainia-news\\\/engenharia-de-tecidos-andaimes\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pt\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/ainia-news\\\/engenharia-de-tecidos-andaimes\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/ainia-news\\\/engenharia-de-tecidos-andaimes\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/ingenieria-de-tejidos-andamios.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/ingenieria-de-tejidos-andamios.jpg\",\"width\":1536,\"height\":1024,\"caption\":\"Investigador manipulando un andamio tridimensional de biomaterial frente a un microscopio\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/ainia-news\\\/engenharia-de-tecidos-andaimes\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"O que s\u00e3o os andaimes na engenharia de tecidos?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/\",\"name\":\"AINIA\",\"description\":\"AINIA\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pt\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/#organization\",\"name\":\"Ainia\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/LOGO-AINIA-simple-alta-resolucion-sin-fondo-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/LOGO-AINIA-simple-alta-resolucion-sin-fondo-1.png\",\"width\":1000,\"height\":346,\"caption\":\"Ainia\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8bf92b90cb3d7455692279613113c9be\",\"name\":\"Lidia Tom\u00e1s\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/8e3518fd6fcfce50ee25be478f2f63aecd5107ff3988526baf021db5e941b021?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/8e3518fd6fcfce50ee25be478f2f63aecd5107ff3988526baf021db5e941b021?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/8e3518fd6fcfce50ee25be478f2f63aecd5107ff3988526baf021db5e941b021?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Lidia Tom\u00e1s\"},\"description\":\"Soy Lidia Tom\u00e1s, responsable del equipo de Estudios Precl\u00ednicos con modelos in vitro en AINIA, donde trabajo desde 2005 liderando proyectos de investigaci\u00f3n orientados a la evaluaci\u00f3n de ingredientes funcionales, nutrac\u00e9uticos y cosm\u00e9ticos. Mi especialidad se centra en el desarrollo de modelos avanzados que simulan el tracto gastrointestinal y la fermentaci\u00f3n col\u00f3nica, as\u00ed como \u00f3rganos diana mediante t\u00e9cnicas como cultivo celular, bioimpresi\u00f3n 3D y \u00f3rganos-on-chip. Doctora en Bioqu\u00edmica y Biolog\u00eda Molecular por la Universitat de Val\u00e8ncia, combino una s\u00f3lida formaci\u00f3n cient\u00edfica con experiencia en gesti\u00f3n y transferencia tecnol\u00f3gica. Colaboro con empresas de los sectores alimentario, cosm\u00e9tico y nutrac\u00e9utico para impulsar soluciones innovadoras basadas en evidencia cient\u00edfica. He participado en proyectos nacionales e internacionales como PHARMANOVA, MEAT4FUTURE y PATHWAY-27, y soy miembro activo de redes como INFOGEST, INFOGUT y Food4Life. Adem\u00e1s, imparto formaci\u00f3n especializada en congresos y jornadas sectoriales, contribuyendo a la divulgaci\u00f3n cient\u00edfica y al avance de la investigaci\u00f3n aplicada.\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/contactar-lidia-tomas\\\/\",\"=https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/public-profile\\\/settings?lipi=urnlipaged_flagship3_profile_self_edit_contact-infoSUVPYk6QOSvsEj2ZXWSXQ\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ainia.com\\\/pt\\\/ainia-news\\\/author\\\/lidia-tomas-cobos\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"O que s\u00e3o os andaimes na engenharia de tecidos?","description":"Engenharia de tecidos: descobre como os andaimes 3D de biomateriais promovem o crescimento e a regenera\u00e7\u00e3o de tecidos.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/ainia-news\/engenharia-de-tecidos-andaimes\/","og_locale":"pt_PT","og_type":"article","og_title":"O que s\u00e3o os andaimes na engenharia de tecidos?","og_description":"Engenharia de tecidos: descobre como os andaimes 3D de biomateriais promovem o crescimento e a regenera\u00e7\u00e3o de tecidos.","og_url":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/ainia-news\/engenharia-de-tecidos-andaimes\/","og_site_name":"AINIA","article_published_time":"2025-11-06T12:49:31+00:00","article_modified_time":"2026-04-02T12:27:43+00:00","og_image":[{"width":1536,"height":1024,"url":"https:\/\/www.ainia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/ingenieria-de-tejidos-andamios.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Lidia Tom\u00e1s","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Lidia Tom\u00e1s","Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/ainia-news\/engenharia-de-tecidos-andaimes\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/ainia-news\/engenharia-de-tecidos-andaimes\/"},"author":{"name":"Lidia Tom\u00e1s","@id":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/#\/schema\/person\/8bf92b90cb3d7455692279613113c9be"},"headline":"O que s\u00e3o os andaimes na engenharia de tecidos?","datePublished":"2025-11-06T12:49:31+00:00","dateModified":"2026-04-02T12:27:43+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/ainia-news\/engenharia-de-tecidos-andaimes\/"},"wordCount":841,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/ainia-news\/engenharia-de-tecidos-andaimes\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ainia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/ingenieria-de-tejidos-andamios.jpg","articleSection":["Inova\u00e7\u00e3o tecnol\u00f3gica"],"inLanguage":"pt"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/ainia-news\/engenharia-de-tecidos-andaimes\/","url":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/ainia-news\/engenharia-de-tecidos-andaimes\/","name":"O que s\u00e3o os andaimes na engenharia de tecidos?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/ainia-news\/engenharia-de-tecidos-andaimes\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/ainia-news\/engenharia-de-tecidos-andaimes\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ainia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/ingenieria-de-tejidos-andamios.jpg","datePublished":"2025-11-06T12:49:31+00:00","dateModified":"2026-04-02T12:27:43+00:00","description":"Engenharia de tecidos: descobre como os andaimes 3D de biomateriais promovem o crescimento e a regenera\u00e7\u00e3o de tecidos.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/ainia-news\/engenharia-de-tecidos-andaimes\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pt","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ainia.com\/pt\/ainia-news\/engenharia-de-tecidos-andaimes\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt","@id":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/ainia-news\/engenharia-de-tecidos-andaimes\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ainia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/ingenieria-de-tejidos-andamios.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ainia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/ingenieria-de-tejidos-andamios.jpg","width":1536,"height":1024,"caption":"Investigador manipulando un andamio tridimensional de biomaterial frente a un microscopio"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/ainia-news\/engenharia-de-tecidos-andaimes\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"O que s\u00e3o os andaimes na engenharia de tecidos?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/#website","url":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/","name":"AINIA","description":"AINIA","publisher":{"@id":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pt"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/#organization","name":"Ainia","url":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt","@id":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.ainia.com\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/LOGO-AINIA-simple-alta-resolucion-sin-fondo-1.png","contentUrl":"https:\/\/www.ainia.com\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/LOGO-AINIA-simple-alta-resolucion-sin-fondo-1.png","width":1000,"height":346,"caption":"Ainia"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/#\/schema\/person\/8bf92b90cb3d7455692279613113c9be","name":"Lidia Tom\u00e1s","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8e3518fd6fcfce50ee25be478f2f63aecd5107ff3988526baf021db5e941b021?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8e3518fd6fcfce50ee25be478f2f63aecd5107ff3988526baf021db5e941b021?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8e3518fd6fcfce50ee25be478f2f63aecd5107ff3988526baf021db5e941b021?s=96&d=mm&r=g","caption":"Lidia Tom\u00e1s"},"description":"Soy Lidia Tom\u00e1s, responsable del equipo de Estudios Precl\u00ednicos con modelos in vitro en AINIA, donde trabajo desde 2005 liderando proyectos de investigaci\u00f3n orientados a la evaluaci\u00f3n de ingredientes funcionales, nutrac\u00e9uticos y cosm\u00e9ticos. Mi especialidad se centra en el desarrollo de modelos avanzados que simulan el tracto gastrointestinal y la fermentaci\u00f3n col\u00f3nica, as\u00ed como \u00f3rganos diana mediante t\u00e9cnicas como cultivo celular, bioimpresi\u00f3n 3D y \u00f3rganos-on-chip. Doctora en Bioqu\u00edmica y Biolog\u00eda Molecular por la Universitat de Val\u00e8ncia, combino una s\u00f3lida formaci\u00f3n cient\u00edfica con experiencia en gesti\u00f3n y transferencia tecnol\u00f3gica. Colaboro con empresas de los sectores alimentario, cosm\u00e9tico y nutrac\u00e9utico para impulsar soluciones innovadoras basadas en evidencia cient\u00edfica. He participado en proyectos nacionales e internacionales como PHARMANOVA, MEAT4FUTURE y PATHWAY-27, y soy miembro activo de redes como INFOGEST, INFOGUT y Food4Life. Adem\u00e1s, imparto formaci\u00f3n especializada en congresos y jornadas sectoriales, contribuyendo a la divulgaci\u00f3n cient\u00edfica y al avance de la investigaci\u00f3n aplicada.","sameAs":["https:\/\/www.ainia.com\/contactar-lidia-tomas\/","=https:\/\/www.linkedin.com\/public-profile\/settings?lipi=urnlipaged_flagship3_profile_self_edit_contact-infoSUVPYk6QOSvsEj2ZXWSXQ"],"url":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/ainia-news\/author\/lidia-tomas-cobos\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184051","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/236"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=184051"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184051\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":191250,"href":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184051\/revisions\/191250"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/184030"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=184051"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=184051"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ainia.com\/pt\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=184051"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}